Ze heten Abdel, Sonia of Marco. Er is hun een job van koerier, verkoopster of metselaar aangeboden. Maar niet als werknemer of werkneemster. Ze kregen het voorstel om werkend vennoot te worden binnen de betrokken vennootschap. Om hen over de streep te trekken, worden vaak dezelfde argumenten aangevoerd: ze zullen een hoger 'loon' hebben, ze krijgen aandelen in de vennootschap en soms zelfs de mogelijkheid, voor wie recht heeft op een werkloosheidsuitkering, om die te behouden en toch ook te werken. Op papier kan dit een bijzonder aanlokkelijk voorstel zijn. In de praktijk blijft een dergelijk voorstel echter niet zonder gevolgen.
Daar er steeds meer getuigenissen opduiken, hebben we beslist om in dit artikel een stand van zaken op te maken om je te helpen begrijpen wat dit statuut van werkend vennoot werkelijk inhoudt, risicosituaties te herkennen en situaties van misbruik te vermijden.
Wat is een werkend vennoot?
Een werkend vennoot is een persoon die een of meerdere aandelen van een vennootschap in eigen naam bezit EN effectief een activiteit uitoefent binnen de betrokken vennootschap. Deze activiteit kan meer bepaald bestaan in:
- het dagelijks beheer van de vennootschap;
- de uitoefening van een commerciële functie;
- de uitvoering van diensten voor rekening van de vennootschap bij haar klanten.
Een werkend vennoot is geen werknemer in loondienst maar wel een zelfstandige. Hij is dus onderworpen aan het sociaal statuut van zelfstandige.
Wat houdt het sociaal statuut van zelfstandige in?
Door een werkend vennoot te worden, verwerf je het sociaal statuut van zelfstandige, met alle verplichtingen die daarbij horen. Concreet betekent dit:
- dat je moet aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen;
- dat je elk kwartaal socialezekerheidsbijdragen als zelfstandige moet betalen;
- dat je zelf aangifte moet doen van je jaarlijkse inkomsten waarop je vervolgens zult worden belast in de personenbelasting;
- dat je btw-aangiften moet indienen naargelang de aard van je activiteit.
Met andere woorden, je bent verantwoordelijk voor de jaarlijkse aangifte van je inkomsten (gewoonlijk met de hulp van een boekhouder). Vervolgens worden de belastingen en socialezekerheidsbijdragen berekend op basis van deze aangifte. Het is dus belangrijk om ervoor te zorgen dat je over voldoende middelen beschikt om ze te betalen. Deze bedragen worden nooit ten laste genomen door de vennootschap via dewelke je aan de slag gaat; je moet ze zelf betalen, als zelfstandige.
Bovendien geeft het statuut van zelfstandige geen toegang tot de sociale bescherming die verbonden is met het statuut van werknemer. Je beschikt niet over de volgende zaken: betaald verlof, geen opzegtermijn noch een vergoeding in geval van verbreking van de arbeidsovereenkomst, geen gewaarborgd maandelijks inkomen, geen gewaarborgd inkomen vanaf de eerste ziektedag ...
In een dergelijke situatie kan het statuut van zelfstandige dus bijzonder zware gevolgen hebben.
Praktijkgeval: MarcoMarco werd 'aangeworven' als metselaar in een bouwonderneming. Hij kreeg het voorstel om werkend vennoot te worden, met de belofte van een hoger loon dan het loon dat hij kreeg als arbeider bij een ander bedrijf. Wat Marco niet wist, was dat het bedrag dat hem werd meegedeeld een bruto en dus geen netto loon was, dat hij socialezekerheidsbijdragen moest betalen en ook niet de minste sociale bescherming genoot. Tijdens de eerste maanden werd Marco minder betaald dan er was overeengekomen, onder het voorwendsel dat de onderneming niet over voldoende fondsen beschikte. Later diende hij de onderneming te verlaten zonder dat hij recht had op enige verbrekingsvergoeding. Vandaag verkeert hij in een bijzonder complexe situatie: hij heeft het beloofde inkomen niet gekregen en kan geen aanspraak maken op het loon dat hem werd beloofd. Desondanks moet hij zijn sociale bijdragen als zelfstandige betalen en kan hij geen aanspraak maken op een werkloosheidsuitkering. |
Werkend vennoot = schijnzelfstandige?
Zoals al gezegd, hebben werkende vennoten de facto een statuut van zelfstandige. Een zelfstandige is een persoon die een winstgevende beroepsactiviteit uitoefent die hem niet bindt aan een werkgever door middel van een arbeidsovereenkomst.
Dit houdt in dat er geen relatie van ondergeschiktheid kan bestaan, niet tussen de klant en de zelfstandige en ook niet tussen de vennoten. Wanneer het bestaan van een dergelijke relatie van ondergeschiktheid wordt vastgesteld, wordt de zelfstandige gekwalificeerd als een schijnzelfstandige. In België wordt werken als een schijnzelfstandige beschouwd als een vorm van sociale fraude waaraan sancties verbonden zijn.
Om te bepalen of een persoon wordt gekwalificeerd als schijnzelfstandige, heeft het Belgische recht 4 criteria vastgesteld:
- de wil van de partijen om op zelfstandige basis samen te werken;
- de vrijheid van werktijd;
- de vrijheid van organisatie van het werk;
- het gebrek aan hiërarchische controle.
Concreet komt het erop neer dat je in geval van controle als een schijnzelfstandige zult worden gekwalificeerd als je niet de keuze hebt gehad om dit statuut te aanvaarden, als je werkt met vaste uren binnen een opgelegd kader, als je je verlofdagen niet vrij kunt kiezen, als je je afwezigheden wegens ziekte moet rechtvaardigen of nog als je taken uitvoert onder hiërarchische controle.
Praktijkgeval: SoniaSonia baatte een winkel uit als werkend vennoot. Nochtans moest ze dagelijks verslag uitbrengen bij de andere vennoten, bepaalde verkoopcijfers bereiken en haar afwezigheden wegens ziekte rechtvaardigen met een medisch attest. Al deze elementen wijzen op het bestaan van een relatie van ondergeschiktheid In geval van controle zou Sonia dus naar alle waarschijnlijkheid zijn gekwalificeerd als schijnzelfstandige. |
En wat als je werkloos bent: kun je je uitkering behouden en tegelijk een werkend vennoot zijn?
In België bestaat er een maatregel die het mogelijk maakt een zelfstandige activiteit in bijberoep te combineren met het statuut van uitkeringsgerechtigde werkzoekende: Springplank naar zelfstandige.
Dit voordeel is echter strikt beperkt, niet alleen in de tijd maar ook wat betreft het bedrag van de toegestane inkomsten. Het kan worden toegekend voor maximaal 12 maanden en voor zover een bepaald maximum aan inkomsten niet wordt overschreden.
In theorie is het dus mogelijk om prestaties te leveren als werkend vennoot en tegelijk een werkloosheidsuitkering te ontvangen, dankzij de maatregel Springplank naar zelfstandige. In de praktijk is deze situatie slechts zelden van toepassing: wie voltijds werkt, overschrijdt gewoonlijk de inkomstenlimiet en moet dan de uitkeringen terugbetalen die hij of zij tijdens de periode van 12 maanden heeft ontvangen.
Ook belangrijk om weten is dat de maatregel Springplank naar zelfstandige het niet mogelijk maakt om de duur van de rechten op de werkloosheidsuitkeringen te verlengen. Wie wordt uitgesloten van de werkloosheid, kan niet langer zijn of haar uitkeringen ontvangen, ook niet wanneer hij of zij een beroep doet op het voordeel van Springplank naar zelfstandige.
👉 Daarom moet je de ondernemingen niet geloven die laten uitschijnen dat je je rechten op de werkloosheid zou kunnen verlengen indien je een werkend vennoot wordt.
|
Praktijkgeval: Abdel Abdel kreeg een job van koerier aangeboden als werkend vennoot. Hij had op dat ogenblik een werkloosheidsuitkering. Hij diende een aanvraag in bij de RVA om het voordeel van Springplank naar zelfstandige te genieten en gedurende 12 maanden zijn werk als koerier te kunnen combineren met zijn werkloosheidsuitkering. De RVA kende de maatregel Springplank naar zelfstandige toe en Abdel heeft inderdaad zijn werkloosheidsuitkeringen gekregen tijdens de betrokken periode. Twee jaar later nam de zaak echter een heel andere wending. Bij de aangifte van zijn inkomsten kreeg de RVA kennis van de inkomsten die Abdel werkelijk had ontvangen als koerier tijdens het betrokken jaar. Die inkomsten waren hoger dan het toegestane maximum. Abdel was dan ook verplicht om aan de RVA een bedrag gelijk aan 12 maanden werkloosheidsuitkeringen terug te betalen. |
Conclusie
Als je een voorstel krijgt om samen te werken als werkend vennoot, is het zeer belangrijk dat je eerst voldoende informatie inwint. De juridische, fiscale en sociale gevolgen van dit statuut kunnen bijzonder zwaar zijn.
Heb je vragen in verband met een voorstel dat je krijgt en/of je eigen situatie, dan kun je contact opnemen met onze adviseurs door te bellen naar het nummer 1819.
Nieuwsberichten